July 08، 2007

Embedded Journalist

اگر کتاب‌ها ومقالاتی را که درمورد پوشش خبری جنگ عراق هستند مطالعه کرده باشید، حتماً با اصطلاح embedded journalist برخورد کرده‌اید. این روزنامه‌نگاران، خبرنگارانی هستند که به واحدهای نظامی درگیر عملیات جنگی الحاق می شوند. شاید بتوان این اصطلاح را برای اطلاق به خبرنگاران حاضر در جنگ‌های گذشته نیز یه کار برد اما این عبارت اولین بار در پوشش رسانه‌ای جنگ عراق در سال 2003 به کار برده شد. رسانه‌های خبری آمریکا از میزان دسترسی خبرنگارانشان به اخبار و اطلاعات در جنگ اول خلیج فارس در سال 1991 و حمله آمریکا به افغانستان در سال 2001 رضایت نداشتند. به همین علت نیز ارتش آمریکا با طراحی برنامه‌ای جدید به فشارهای این رسانه‌ها پاسخ داد. مقامات ارتش آمریکا خود بارها علت اتخاذ چنین سیاستی را پیروزی در جنگ اطلاعات عنوان کرده اند و این برنامه را تلاشی در جهت سلطه بر محیط اطلاعاتی می دانند.
در نوامبر سال 2002 دوره‌هایی برای آموزش این خبرنگاران قبل ازحمله ابتدایی به عراق در مارس 2003، آغاز شد. در آغاز جنگ حدود 775 خبرنگار و عکاس خبری تحت عنوان embedded journalist به مناطق جنگی اعزام شدند. البته این خبرنگاران و سازمان‌های خبری متبوعشان قبل از اعزام و الحاق به واحدهای نظامی قراردادهایی را با ارتش امریکا امضا می کردند. این قراردادها موضوعاتی را که خبرنگاران اجازه داشتند درمورد آن‌ها گزارش و خبر تهیه کنند، مشخص می کردند. خبرنگاران اجازه ندارند در گزارش های خود به مأموریت های بعدی یا تسلیحات به کار رفته در عملیات نظامی اشاره کنند. مفاد این قراردادها آن قدر محدود کننده است که ارتش آمریکا می تواند با کوچک‌ترین بهانه ای جلوی فعالیت این خبرنگاران را بگیرد؛ همان طور که این مسأله بارها نیز رخ داده است. در این طرح همه ارتباطات ماهواره‌ای بین این خبرنگاران و سازمان‌های متبوعشان تحت نظارت ارتش آمریکا قرار دارد. البته ارتش این محدودیت‌ها را به علت پاره‌ای ملاحظات امنیتی می داند. ارتش معتقد است دشمن می تواند با رهگیری ارتباطات ماهواره‌ای، از محل دقیق استقرار واحدهای نظامی مطلع شود.
یکی دیگر از محدودیت‌های این طرح آن است که خبرنگارانی که خواهان شرکت در این طرح هستند حتماً باید به رسانه‌ای خبری وابسته باشند. به عبارت دیگر اجازه حضور و همراهی با واحدهای نظامی و تهیه گزارش از جنگ برای روزنامه‌نگاران آزاد میسر نیست.
بسیاری از استادان روزنامه‌نگاری به ادامه این روند بدبین هستند و این سیاست را گامی در جهت تحریف پوشش خبری جنگ می‌دانند. از نظر این منتقدان این گونه از خبرنگاران چنان با واحد نظامی همراهشان خو می‌گیرند و یکی می‌شوند که خود را عضوی از آن می‌دانند و بنابراین ازانتشار اخبار و تهیه گزارش‌هایی که به ضرر این گروه باشند، خودداری می‌کنند. بدین ترتیب عینیت گزارش‌های آنان نیز زیر سؤال می‌رود. این نگرانی نیز بارها از سوی بنیاد پوینتر که یکی از سازمان‌های بزرگ رسانه‌ای است، مطرح شده است.
با این حال به یمن حضور این خبرنگاران و همراهی ٱنان با واحدهای نظامی است که در جنگ عراق شاهد گزارش ها و تصاویری هستیم که در مقایسه با گزارش‌ها و تصاویر جنگ افغانستان چه از نظر فراوانی و چه از نظر کیفیت بسیار متفاوت هستند. تعداد گزارش‌ها و تصاویری که یه صورت زنده از صحنه‌های جنگ پخش می شود در مقایسه با جنگ های شذسته بسیار چشمگیر است.
برای اطلاعات بیشتر درمورد پوشش خبری جنگ عراق و اصطلاح embedded journalist به کتاب Media at War: The Iraq Crisis مراجعه کنید.
پی نوشت: اگر معادل مناسبی برای embedded journalist به ذهنتون رسید حتماً در بخش نظرات مطرح کنید.