نظریه هویت اجتماعی

نظریه هویت اجتماعی در سال 1979 توسط هنری تاجفل و جان ترنر مطرح شد. واژه های کلیدی این نظریه شامل طبقه بندی (categorizatiom)، هم ذات پنداری (identification) و مقایسه (comparison) است. به همین دلیل این نظریه را گاه نظریه CIC نیز می نامند. این نظریه برای پی بردن به علل روان شناختی تبعیض بین گروهی شکل گرفته است.

تاجفل و همکارانش تلاش داشتند تا حداقل شرایطی را که موجب می شود اعضای یک گروه هنگام مقایسه بین گروه خود و گروه های دیگر به نفع گروه خود موضع بگیرند، مشخص سازند. نظریه هویت اجتماعی تأکید می کند که عضویت در گروه منجر به تقویت شخصیت، هم ذات پنداری و شکل گیری نوعی طبقه بندی شخصی در انسان می شود. حتی صرف عضویت در یک گروه باعث می شود که اعضای آن گروه در هر شرایط و موقعیتی جانب گروهی را بگیرند که عضو آن هستند.

انسان هنگام مقایسه بین گروه خود و گروه های دیگر ابعادی را برای مقایسه بر می گزیند که باعث شوند نتایج مقایسه در پایان به نقع گروهی که یه آن تعلق دارد رقم بخورد. به عنوان مثال مردم کشورهای خاورمیانه هر چند ممکن است کشورهای خود را از نظر اقتصادی و تکنولوژیکی در موقعیتی پایینتر از کشورهای غربی ببینند اما شیوه زندگی خود را در ابعاد معنوی بسیار برتر از شیوه زندگی غربی ها می دانند. پس در واقع انسان ها شاخصه هایی را برای مقایسه بین گروه خود و دیگر گروه ها انتخاب می کنند که منجربه پیروزی و برتری گروه آن ها در روند مقایسه شود.

نظریه هویت اجتماعی تأثیر فراوانی در حوزه روان شناسی اجتماعی داشته است. این نظریه در بررسی ها ومطالعات پیرامون چگونگی عکس العمل انسان در برابر تغییرات اجتماعی و سازمانی نیز کاربرد دارد.